स्वातंत्र्य की फक्त परवानगी? आजच्या स्त्रीपुढील एक अस्वस्थ करणारा प्रश्न
आजची स्त्री शिकते, नोकरी करते, व्यवसाय करते आणि स्वतःच्या पायावर उभी राहते. देश-परदेशात तिने स्वतःची ओळख निर्माण केली आहे. आपण अभिमानाने म्हणतो, "आजची स्त्री स्वतंत्र आहे."
पण थोडा खोलवर विचार केला तर एक अस्वस्थ करणारा प्रश्न समोर येतो—स्त्रीला खरंच स्वातंत्र्य मिळालं आहे, की फक्त स्वातंत्र्यासारखी दिसणारी एक 'परवानगी'?
कारण "तू जाऊ शकतेस" आणि "तुला कुठे जायचंय ते तू ठरव"... या दोन वाक्यांमध्ये स्वातंत्र्याचा खूप मोठा फरक लपलेला आहे.
उंबरठ्याबाहेरचे पाऊल आणि जबाबदाऱ्यांचे ओझे
आज स्त्री घराचा उंबरठा ओलांडू शकते, पण घरच्या जबाबदाऱ्यांचं ओझं उंबरठ्याबाहेर ठेवू शकत नाही.
- तिला नोकरी करण्याची परवानगी आहे, पण घराची संपूर्ण जबाबदारी अजूनही तिचीच मानली जाते.
- ती मैत्रिणींसोबत बाहेर जाऊ शकते, पण "किती वाजता येशील?" या प्रश्नाचं उत्तर तिला द्यावंच लागतं.
- ती स्वतःचे पैसे कमवू शकते, पण ते स्वतःवर खर्च करताना अजूनही तिला विचार करावा लागतो.
- ती तिचं मत मांडू शकते, पण ते घरच्यांपेक्षा वेगळं असेल, तर तिला लगेच 'स्वार्थी' किंवा 'हट्टी' ठरवलं जातं.
तिच्या पायात पैंजण नक्कीच आहेत, पण त्या पैंजणांच्या आवाजावर कुणाची तरी नजर असते.
'परवानगी' आणि 'विश्वास' यातील फरक
पिंजऱ्याचा दरवाजा उघडा ठेवून जर पंखांवर अपराधीपणाचं आणि जबाबदाऱ्यांचं वजन ठेवलं, तर त्याला उडण्याचं स्वातंत्र्य म्हणता येईल का?
- करिअर: तिला पैसे कमवू देणं वेगळं, आणि तिच्या करिअरच्या निर्णयांवर विश्वास ठेवणं वेगळं.
- आवाज: तिला बोलण्याची संधी देणं वेगळं, आणि तिचं मत खरंच महत्त्वाचं मानणं वेगळं.
- अधिकार: तिला घराबाहेर पडू देणं वेगळं, आणि तिच्या पावलांना संशयाच्या नजरेने न पाहणं वेगळं.
स्त्रीला काय हवं आहे?
स्त्रीला घर सोडायचं नाही किंवा नाती तोडायची नाहीत. तिला फक्त एवढंच हवं आहे—
- घर सांभाळताना स्वतःला हरवायचं नाही.
- नाती जपताना स्वतःची ओळख गमवायची नाही.
- निर्णय घेताना तिच्या आवाजालाही तितकीच किंमत असावी.
शेवटी...
स्त्रीला स्वातंत्र्य मिळणं म्हणजे केवळ तिला कुठेही जाण्याची परवानगी देणं नाही. तर ती कुठे जायचं, कधी जायचं आणि कोणत्या दिशेने चालायचं—हे तिने स्वतः ठरवावं, एवढा तिच्यावर विश्वास ठेवणे होय.
तिला उडण्यासाठी कोणाच्या 'परवानगी'ची गरज नकोय... तिला तिच्या पंखांवर आणि विचारांवर असलेल्या 'विश्वासा'ची गरज आहे.
smitaa (तुमचे या विषयावर काय मत आहे? खाली कमेंट करून नक्की कळवा.)
No comments:
Post a Comment